ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )
27
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )
ابن ابى الحديد چنين مى گويد : واجب است در اين فصل دربارهء موضوعات زير سخن بگوييم ، آنچه دربارهء هماهنگى قريش در مورد آزار پيامبر ( ص ) و بنى هاشم و شوراندن مردم بر ايشان و محاصر كردن آنان در دره آمده است . سخن دربارهء مؤمنان و كافران بنى هاشم كه با پيامبر ( ص ) در آن دره محاصره شدند و اينكه آنان چه كسانى بودند ، شرح جنگ بدر ، شرح جنگ موته ، شرح جنگ احد . هماهنگى قريش بر ضد بنى هاشم و محاصرهء آنان در دره اينك دربارهء فصل اول آنچه را كه محمد بن اسحاق بن يسار در كتاب السيرة و المغازى آورده است نقل مى كنيم ، كه كتاب مورد اعتماد در نظر همهء مورخان و ارباب حديث است و مصنف آن شيخ همهء مردم است . محمد بن اسحاق كه خدايش رحمت كناد مى گويد : هيچكس از مردم در ايمان آوردن به خدا و پيامبرى محمد ( ص ) بر على ( ع ) پيشى نگرفته است ، فقط ممكن است خديجه همسر رسول خدا ( ص ) در اين مورد بر او پيشى گرفته باشد ، ابن اسحاق مى گويد : پيامبر ( ص ) در حالى كه فقط على همراه او بود پوشيده از مردم بيرون مى رفتند و نمازها را در يكى از درهّهاى مكهّ مى گزاردند و چون روز را به شب مى رساندند ، بر مى گشتند . مدتها همينگونه رفتار مى كردند و شخص سومى با آنان نبود تا آنكه ابو طالب روزى در حالى كه آن دو نماز مى گزاردند ، ايشان را ديد و به محمد ( ص ) گفت : اى برادر زاده اين كارى كه انجام مى دهيد ، چيست فرمود : اى عمو اين دين خدا و دين فرشتگان و رسولان او و دين پدرمان ابراهيم است و افزود كه خداوند مرا به پيامبرى براى بندگان برانگيخته است و تو اى عمو جان سزاوار تر كسى هستى كه من بايد خير خواهى خود را بر او عرضه دارم و او را به هدايت فرا خوانم ، و شايستهتر كسى هستى كه بايد آن را بپذيرد و مرا بر آن كار يارى دهد . نقل است كه ابو طالب گفته است : اى برادر زاده من نمى توانم از آيين خود و آيين پدران خويش و آنچه ايشان بر آن بودهاند ، جدا شوم . ولى به خدا سوگند تا هنگامى كه من زنده باشم هيچ ناخوشايندى به تو نخواهد رسيد . آوردهاند كه ابو طالب به على فرموده است : پسر جان اين چيست كه انجام مى دهى گفت : پدر جان من به خدا و پيامبرش ايمان آوردهام و آنچه را آورده است ، تصديق كردهام و براى خداوند نماز مى گزارم و از گفتار پيامبرش پيروى مى كنم . چنين گفتهاند كه ابو طالب به او فرموده است ، بدون ترديد محمد ( ص ) هرگز ترا جز به كار خير دعوت نمى كند ، همراه او باش .